24lis

5 najczęstszych chorób i zaburzeń które sprzyjają otyłości

Często pacjenci którzy trafiają do mojego gabinetu dietetycznego (czy to w mieście Gdańsk, czy online) nie zdają sobie sprawy, że cierpią na daną przypadłość. Nadmiar masy ciała zrzucają na swój styl życia (co oczywiście ma ogromny wpływ) ale nie jest to jedynym winowajcą większej ilości tkanki tłuszczowej. Z artykułu dowiesz się jakie choroby mogą powodować otyłość.

1. Choroby tarczycy i otyłość

Tarcza jest odpowiedzialna za metabolizm, nic więc dziwnego, że jeśli nie działa poprawnie, ma to wpływ na masę ciała. Kiedy pytam moich pacjentów o ich stan zdrowia, często odpowiadają skrótowo: mam tarczycę. Chodzi im oczywiście o to, że ich tarczyca jest chora. Każdy z nas ma tarczycę, od urodzenia chyba że przeżyliśmy zabieg jej wycięcia. Dla samego siebie, warto wiedzieć jaką konkretnie ma się chorobę, bo samo powiedzenie że ma się tarczycę, nie jest wystarczające. Choroby tarczycy mogą wpływać na otyłość, najczęściej taki stan jest spowodowany niedoczynnością tarczycy lub/ i chorobą Hahimoto. Jak sprawdzić czy masz jedną z tych chorób?

choroby tarczycy a otyłość
Dietetyk kliniczny choroby tarczycy

Aby sprawdzić czy Twoja tarczyca nie choruje musimy zbadać dwa aspekty: hormony oraz przeciwciała. Sprawdzamy wtedy hormony przysadki mózgowej (która kontroluje naszą tarczycę) czyli TSH, jak i hormony wytwarzane przez sama tarczycę czyli fT3 i ft4. Często te badania są sprzedawane w pakietach, warto się tym zainteresować bo wychodzą one wtedy taniej. W takim pakiecie mogą one kosztować wtedy 50-60 zł, gdzie koszt oznaczenia jednego hormonu to zazwyczaj 20- 30 zł.

Przy podejrzeniu choroby Hahimoto warto wykonać badanie USG tarczycy, następnie hormony które wcześniej wypisałam (TSH, fT4, fT3) oraz przeciwciała anty TPO i anty TG. Nie martw się jeśli wydaje Ci się to skomplikowane- endokrynolog zleca badania do wykonania i to on będzie odpowiadał za to, jakie należy w danym czasie wykonać. Ten wpis jest wprowadzeniem w temat jak to wszystko wygląda – nie należy samemu przechodzić przez proces diagnostyczny.

Przy chorobie Hashimoto warto też sprawdzić czy nie cierpi się na inną chorobę autoimmunologiczną, na przykład na celiakię. Dodatkowo, warto też obserwować siebie, czy dobrze toleruje się mleko i produkty mleczne. Osoby z chorobą Hasimoto częściej wykazują nietolerancję laktozy, która objawia się bólem brzucha oraz biegunkami po spożyciu nabiału (zazwyczaj najsilniejsze reakcje występują po spożyciu mleka).

Choroby tarczycy są bardzo często w szczególności u kobiet. 22 % społeczeństwa cierpi na problemy związane z tym narządem. Jeśli masz jedną z chorób tarczyc, warto aby przebadała się Twoja najbliższa rodzina (rodzice, rodzeństwo, dzieci). Osoby które są spokrewnione są w grupie ryzyka.

2. Insulinooporność

Insulinooporność, IO. Często mówię że jest to poczekalnia do cukrzycy typu drugiego. To schorzenie zresztą ma sporo wspólnych cech z cukrzycą. Na samym początku musimy wyjaśnić sobie jedną rzecz. IO może być przyczyną jak i skutkiem otyłości. To taka sama sytuacja jak z pytaniem, co było pierwsze: jajko czy kura? I w przypadku IO też nie możemy być zawsze pewni, co było pierwsze. Tylko jedno jest pewne, te dwa czynniki mocno na siebie oddziałują. W tym przypadku, nie można powiedzieć że choroby które powodują otyłość to również insulinooporność, ponieważ jhest to zaburzenie.

Pierwszą rzeczą jaką warto wykonać gdy już rozpoczniesz swoją przygodę z odchudzaniem, jest zrobienia badań krwi, konkretnie oznaczenie insuliny i glukozy na czczo. Ważne jest, aby te wyniki wykonywać razem i nie – samo oznaczenie glukozy w tym przypadku nie wystarczy. Są potrzebne oba te badania aby można było przeanalizować zależność pomiędzy glukozą a hormonem jakim jest insulina. Ich wzajemna relacja będzie bezpośrednio wpływała na stan masy ciała.

insulinooporność choroby a otyłość
Insulinooproność może prowadzić do cukrzycy

Pierwszym krokiem w przypadku IO jest jest zmiana nawyków żywieniowych oraz stylu życia. Te czynniki idealnie uzupełniają się w planie dietetycznym. Wiele osób, gdy przychodzi do poradni dietetycznej nie wie że cierpi na insulinooporność. Bardzo często polecam moim podopiecznym wykonanie badań krwi przed pierwszą wizytą, dzięki czemu możemy się dowiedzieć, czego potrzebuje organizm aby sprawnie pozbywał się tkanki tłuszczowej.

3. Kompulsywne objadanie a otyłość i choroby towarzyszące

Kompulsywne objadanie (angielki skrót BED) się jest następnym z czynników które wpływają na wzrost masy ciała. I oczywiście, osoba chorująca jest świadoma tego że spożywa pokarm, jednak może nie być świadoma, że to już nie jest zwykłe podjadanie, a zaburzenia odżywiania.

BED jest zaburzeniem a nie stanem. Każdy z nas pewnie potrafi sobie przypomnieć jakąś sytuację, podczas której zjadł zbyt wiele. Jest To zupełnie inna sytuacja niż u osób cierpiących na to zaburzenie. To co jest charakterystyczne dla osób z BED to spożywanie ogromnych ilości wysokokalorycznego jedzenia bez poczucia kontroli nad tą sytuacją. Bardzo często takie osoby wpadają w efekt jojo, na przemiennie mają epizody objadania się oraz odchudzania, zazwyczaj dość rygorystycznego.

kompulsywne objadanie choroby otyłość
Kompulsywne objadanie się

Podstawą leczenia jest psychoterapia, czasem z farmakologią, dlatego ważne jest, aby taka osoba była pod opieką lekarza psychiatry. Bardzo ważna jest tutaj również praca dietetyka, psychodietetyka, ze względu na poprawną edukację żywieniową. Nierzadko u pacjentów z BED pojawiają się inne choroby i zaburzenia które dodatkowo stymulują otyłość. W przypadku leczenia BED świetnie sprawdza się zespół specjalistów, który kompleksowo pomaga pacjentowi dojść do zdrowia. W skład takiego zespołu wchodzi: psychiatra, psychoterapeuta, dietetyk lub psychodietetyk.

4. Zespół policystycznych jajników, czyli PCOS

PCOS, czyli zespół policystycznych jajników potrafi nieźle namieszać w organizmie kobiety. Ten zespół może zaburzać proces owulacji oraz powodować niepłodność. Bardzo często pacjentki które cierpią na PCOS, mają więcej tkanki tłuszczowej zwłaszcza na brzuchu oraz insulinooporność. Jest to samo nakręcająca się machina, ponieważ tkanka tłuszczowa może zwiększać insulinooporność, a insulinooporność możę wpływać na zwiększenie tkanki tłuszczowej. Dodatkowo, może występować hiperinsulinizm, nadmiar androgenów (hormonów które wpływają na „męską” budowę ciała) oraz zaburzenia gospodarki lipidowej. Przy tym zespole istotna jest odpowiednia dieta, która pomoże wyrwać się z tego błędnego koła.

PCOS diagnozuje lekarz ginekolog, jednak podstawą leczenia jest dietoterapia którą zajmuję się dietetyk. Czasami wprowadza się farmakoterapię. Bardzo ważne jest to, aby cyklicznie wykonywać badania krwi, szczególnie te z zakresu gospodarki węglowodanowej i lipidowej.

PCOS choroby otyłość
Dieta jest ważnym elementem w walce z PCOS

5. Depresja

Otyłość i depresja często towarzyszą sobie. Dietą można wpłynąć na lepsze odżywianie organizmu, co skutkuje lepszym procesem zdrowienia. Jednak tutaj muszę jasno zaznaczyć – depresja jest chorobą, którą leczy się psychoterapią lub/ i farmakoterapią. Osoba która cierpi na tą chorobę musi być pod stałą opieką psychiatry. Wykorzystując dietetykę, zwiększamy szansę na powrót do zdrowia, jednak jest to tylko jeden z elementów układanki.

W przypadku depresji warto sprawdzić profil tarczycowy (wykonać badania tsh, ft3, ft4) oraz poziom witaminy D3, ponieważ ma to wpływ na samopoczucie pacjenta.

Mimo że otyłość to choroba, to inne choroby i zaburzenia mogą powodować otyłość. Jeśli cierpisz na którąś z tych chorób i chciałabyś zdbać o swoje żywienie to kliknij tutaj lub tutaj.

Artykuł napisany na podstawie:

„Postępowanie dietetyczne w chorobach tarczycy”, K. Pastusiak, J. Michałowska, P. Bogdański; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2017, tom 8, nr 4

„Dietoterapia w zespole policystycznych jajników — zalecenia praktyczne”, P. Kłósek, S. Grosicki, B. Całyniuk; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2017, tom 8, nr 4

„Psychologiczny aspekt odżywiania oraz wpływ wybranych substancji na zachowania i procesy myślowe” A. Koszowska , A. Dittfeld, B. Zubelewicz-Szkodzińska; Hygeia Public Health 2013, 48(3): 279-284

„Choroba Hashimoto — aspekt genetyczny i środowiskowy” J. Luty, E. Bryl; Forum Medycyny Rodzinnej 2017, tom 11, nr 1, 1–6

„Adiponektyna, leptyna i rezystyna u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCO)” W. Bik, A. Baranowska-Bik , E. Wolińska-Witort, L. Martyńska, B. Baranowska; Postępy Nauk Medycznych, t. XXIV, nr 4, 2011

„Interwencja psychologiczna w zespole kompulsywnego jedzenia” M. Bąk-Sosnowska; Psychiatria Polska 2009, tom XLIII, numer 4 strony 445–456

„Czynniki żywieniowe i pozażywieniowe w rozwoju insulinooporności” J. Suliburska, J. Kuśnierek; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2010, tom 1, nr 3, 177–183

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *