Insulinooporność

Insulinooporność – rozwinięcie tematu IO

Dzisiaj postanowiłam rozwinąć zagadnienie insulinooporności abyście mogli dowiedzieć się jeszcze więcej na temat IO. Wcześniejsza wersja tego wpisu była krótka, zawierała najważniejsze informacje w pigułce. Z tej wersji dowiecie się znacznie więcej o insulinooporności.

Insulinooporność

Czym jest tajemnicze IO?

Insulinooporność (IO) jest stanem w którym tkanki nie reagują prawidłowo na insulinę (pomito tego, że jest ona na odpowiednim lub podwyższonym poziomie). Insulina to hormon wydzielany przez trzustkę, jest odpowiedzialna za normowanie poziomu glukozy w naszym organizmie. Poprawne oddziaływanie insuliny jest bardzo ważne dlatego że zbyt wysoki poziom glukozy we krwi ma fatalny skutek dla naszego zdrowia.

Insulinooporność – jakie są najczęstsze objawy?

Sprawdź, czy nie masz objawów insulinooporności:

  • senność po posiłku (szczególnie bogatym w węglowodany, np. po spożytej dużej ilości ziemniaków)
  • „mgiełka” umysłowa, trudność ze skupieniem uwagi, senność
  • rogowacenie ciemne, są to zmiany na skórze (przebarwienie) w okolicach pach oraz karku)
  • duża trudność ze zrzuceniem nadprogramowych kilogramów
  • nadmierny przyrost masy ciała

Jak widzisz, niektóre z tych objawów można uznać za przemęczenie. Jest to jedna z przyczyn, dlaczego insulinoporność jest tak późno wykrywana. Jej objawy są najzwyczjaniej w świecie bagatelizowane.

Kto jest bardziej narażony na zachorowanie?

Niestety, insulinooporność może dopaść każdego. Jednak, niektóre osoby mają większe ryzyko rozwinięcia insulinooporności. Więc jeśli występuje u Ciebie:

  • otyłość (szczególnie otyłość brzuszna)
  • nadwaga
  • PCOS (kobiety)
  • zaburzenia lipidowe

To zalecam aby przy następnych wynikach kontrolnych zbadać sobie insulinę oraz glukozę na czczo.

Co było pierwsze? IO czy otyłość?

Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Zazwyczaj jest tak, że to przewlekła otyłość, nadwaga powoduję zwiększenie ryzyka wystąpienia insulinooporności. Często to dostrzegam w moim gabinecie w Gdańsku i w Iławie. Wygląda to zazwyczaj w ten sam sposób: pacjent przychodzi na wizytę w celu zgubienia dodatkowych kilogramów. W trakcie tej wizyty, pytam się go o jego żywienie, styl życia, samopoczucie. Gdy słyszę objawy które są charakterystyczne dla IO nastepną rzeczą jaką zalecam jest wykonanie badań krwi. W 9/10 przypadkach wychodzi wtedy insulinooporność.

Jak sprawdzić czy mam insulinooporność?

Widzisz trochę podobieństw pomiędzy objawami a swoim życiem? Jesteś w grupie ryzyka? Poniżej wypisuje kolejne kroki, co należy zrobić, aby sprawdzić czy ma się insulinooporność.

Jedynym sposobem, aby zdiagnozować insulinooporność (lub jej brak) jest wykonanie badań krwi. Najlepiej na początku wykonać następujące badania:

  • oznaczenie glukozy na czczo
  • oznaczenie insuliny na czczo

Na podstawie tych danych możemy obliczyć wskaźnik HOMA – IR. Jest to wskaźnik dzięki któremu możemy zobaczyć czy jest ryzyko wystąpieni insulinoporności. Jednak, ostrzegam Cię przed interpretowaniem tego wskaźnika samodzielnie. Zawsze warto skonsultować swoje wyniki z lekarzem. Tutaj możesz obliczyć HOMA – IR https://insulinoopornosc.com/kalkulator-homa/

Ale, ale… na wynikach zakres normy insuliny to 3 – 25 mU/ml. Wedle tego insulinę mam w normie, jednak wynik wskaźnika HOMA – IR jest nieprawidłowy. O co chodzi?

Normy Polskie są baaardzo szerokie. Za bardzo. Dlatego, tak jak wcześniej wspomniałam, nie ma co samemu diagnozować swoich badań i myśleć „jak na zielono to ok” tylko udać się do specjalisty. Najczęściej insulinoopornością zajmuję się endokrynolog lub diabetolog. Czasami internista jako lekarz pierwszego kontaktu.

Kolejnym krokiem w diagnozie insulinooporności może być test obciążenie glukozą czyli OGTT. Jeśli byłaś w ciąży, z pewnością miałaś ten test wykonywany. Polega on na oznaczeniu insuliny i glukozy na czczo, po pierwszej godzinie i po dwóch godzinach od wypici roztworu glukozy. Nie zawsze jest ten test wykonywany, ale warto o tym wiedzieć że lekarz może zalecić Ci takie badanie.

Jak często wykonywać badania?

Najlepiej to uzgodnić z lekarzem prowadzącym (diabetologiem lub endokrynologiem). Moim zdaniem, warto przeprowadzać obciążenie glukozą 1-2 razy do roku (jeśli nie ma innych przeciwwskazań). Badanie insuliny i glukozy na czczo można wykonywać częściej, w zależności do potrzeb. Ważne jest aby cyklicznie wykonywać te badania, szczególnie gdy dopasowuje sie dawkę leku.

Nie mam nadwagi a mam insulinooporność?!

Może się tak zdarzyć. Przyczyną może być zjawisko tzw. „skinny fat”. Jest to stan w którym dana osoba nie ma typowej nadwagi/ otyłości (względem BMI), ale ma zaburzoną proporcję tkanek ciała. Taka osoba mimo że ma normalną sylwetkę i masę ciała ma mało tkanki mięśniowej a zbyt dużo tkanki tłuszczowej. I właśnie taka osoba może rozwinąć IO. Jak można sprawdzić proporcję tkanek w ciele? Poprzez badanie analizatorem masy i składu ciała. Zaburzenia gospodarki hormonalnej mogą również predysponować do rozwinięcia tego schorzenia.

Jak leczyć insulinooporność?

Leczenie polega na zmianie stylu życia oraz ewentualnej farmakoterapii. Dlaczego ewentualnej? Dlatego że czasami wystarczy sama zmiana stylu życia, nie trzeba wprowadzać kolejnych leków do organizmu. Chcę żebyć mnie dobrze zrozumiał(a). Czasami leki są niezbędne i nie ma co się ich bać. Leki są po to aby nam pomóc (oczywiście zażywane w odpowiedni sposób oraz w odpowiedniej ilości). Po prostu, zastanów się, gdy masz możliwość wyboru: dołożyć sobie kolejną porcję tabletek lub zmienić swój styl życia to co lepiej wybrać? Wiadomo że łatwiej wybrać tabletki, ale zdecydowanie lepszą opcją jest zmiana stylu życia na zdrowszy.

Co się składa na zmianę stylu życia?

  • odpowiedni sposób żywienia (więcej o tym przeczytacie poniżej)
  • dbanie o higienię snu (bardzo często się o tym zapomina, a ma to fundamentalne znaczenie)
  • zwiększenie aktywności fizycznej (zmiana siedzącego trybu życia)
  • ograniczenie stresu (wiem- nie łatwe, ale można popracować nad tym jak reagować na stres, pomóc w tym może psycholog)

Jaka dieta przy IO?

dietetyk anna szechlicka insulinooporność

Jakbym miała w jednymym zdaniu odpowiedzięc na to pytanie, odpowiedź wyglądałaby tak:

Dieta przy IO powinna być oparta na zasadach zdrowego odżywiania z dodatkowym ograniczeniem spożycia cukru.

Powyższe zdanie to podstawa przy stosowaniu diety w insulinooporności. W to założenie wpisuje się pojęcie „dieta z niskim IG” czyli wybieranie produktów które nie są bogate w cukier (naturalny czy dodany).

Przedstawie teraz kilka praktycznych zasad które należy stosować w diecie dla osoby z insulinoopornością:

  • spożywaj posiłki w miarę stałych porach co 3-4 godziny
  • unikaj soków owocowych, słodkich gazowanych napojów, lemoniad z cukrem
  • wybieraj produkty zbożowe pełnoziarniste (ogranicz kaszę mannę, kuskus, biały makaron)
  • staraj się łączyć produkty węglowodanowe (owoce, warzywa, produkty zbożowe) z produktami białkowo- tłuszczowymi (nabiał, oleje, oliwy, orzechy, pestki, mięso, jaja)
  • jeśli pijesz kawę z mlekiem, staraj się ją spożywać razem z posiłkiem
  • nie używaj cukru, jeśli musisz coś dosłodzić staraj się wybierać erytrol lub stewię
  • patrz na listę IG produktów, wybieraj najczęściej te oznaczone jako „niski IG” lub „średni IG”, produkty z wysokim IG wybieraj sporadycznie, koniecznie połącz je z produktami bogatymi w białko lub tłuszcze
  • ważne jest utrzymanie normalnej masy ciała poprzez stosowanie odpowiedniej kaloryczności diety, jeśli nie wiesz ile powinieneś dziennie spożywać kalorii to zapraszam do mojego poprzedniego artykułu gdzie wyjaśniam krok po kroku jak je obliczyć https://abdietetyk.pl/jakie-jest-moje-zapotrzebowanie-kaloryczne/
  • ogranicz spożycie ziemniaków, jeśli już planujesz je spożyć, ugotuj je dzień wcześniej i odgrzej przed spożyciem- zmniejszy to jego IG
  • możesz spożywać owoce jednak wybieraj te o niskim IG, te z wyższym IG łącz z np. orzechami, nabiałem (owoce niech występują w max 1-2 posiłkach w ciągu dnia, nie przesadzaj z ich ilością)

Co to są śniadania białkowo- tłuszczowe?

Śniadania białkowo- tłuszczowe to jak sama nazwa podpowiada, śniadania w których dominują produkty bogate w białko oraz w tłuszcz. Często jako dodatek występują surowe warzywa które zawierają w sobie mało cukru, dużo błonnika pokarmowego oraz są bardzo odżywcze, warto je włączać do każdego śniadania. Przykładem takiego śniadania może być: jajecznica, omlet, jajko zapiekane w awokado, serek wiejski, pasta twarogowa/ rybna z pieczywem lub warzywami, parówki wysokiej jakości z warzywami. W przykładach wymieniłam kanapki, które zawierają w sobie pieczywo, a przecież miały być to produktu białkowo- tłuszczowe, prawda? Prawda, jednak okazjonalny dodatek pieczywa może być również poniekąd uznany za śniadanie białkowo tłuszczowe jeśli będzie jemu towarzyszyć pasta bogata w białko i/lub tłuszcz ( np. pasta z makreli, z tuńczyka, pasta serowa ze szczypiorkiem). Śniadania białkowo- tłuszczowe są zalecane dla osób które mają bardzo wysoki wyrzut insuliny na czczo oraz dla tych, które czują się sennie po zjedzeniu tradycyjnych śniadań.

Czy mogę ćwiczyć przy insulinooporności?

3 razy TAK! Ważne jest aby dopasować rodzaj, czas trwania oraz poziom do Twojego stanu zdrowia. Zmiana stylu życia z siedzącego na aktywny będzie dobrym sprzymierzeńcem w walce z insulinoopornością. Pamiętaj jednak aby nie skakać na głęboką wodę. Jeśli do tej pory Twoja aktywność fizyczna ograniczała się do spaceru z domu do samochodu i z samochodu do pracy to nie planuj od razy 5 treningów w tygodniu po 1,5 godziny. Zacznij od małych zmian – 2 razy w tygodniu trening/ zajęcia fitness/ jazda na rowerze po 30 – 40 minut. Dodatkowo zamiast windy wybieraj schody, zamiast samochodu spacer. Te „dodatki” bardzo dużo wnoszą do codziennego bilnasu energetycznego (możesz przez to spalić więcej kalorii małych kosztem).

Czy insulinooporność może występować u dzieci?

Najsmutniejsza odpowiedź na wszystkie pytania w tym artykule. Tak. Miałam już podopiecznychz insulinoopornościa w wieku 10-12 lat. Jest to dla mnie bardzo smutne, dlatego że choroby które kiedyś były wiązane z wiekiem dorosłym lub starczym występują u dzieci. Moim zdaniem, przyczyna leży w złym odzywianiu oraz co się z tym wiąże – ze złymi nawykami żywieniowymi. Od czasu do czasu słyszę w gabinecie że mleczna kanapka jest zamiennikiem zwykłej kanapki. Że dziecko nie zje warzyw bo nie lubi i tyle. Zje tylko ogórka kiszonego z McDonaldzie. To przede wszystkim rodzice mają wpływ na to, co je ich dziecko i czego go nauczą. Dlatego warto pamiętać o wprowadzaniu zdrowych nawyków żywieniowych już od najwcześniejszych lat. Bo jak widać – mogą one ochronić przed m. in. insulinoopornością.

Dodaj komentarz